Luka płacowa

00:00:00: Podcast Radia Poznani.

00:00:10: Portfel, magazyn ekonomiczny.

00:00:17: Kłaniam się Państwu nisko.

00:00:19: Znajdujemy się w Przedewniu Rewolucji, w przepisach na rynku pracy.

00:00:23: Ja trochę o tym temacie niedawno wspominałem, a tak naprawdę głównym motywem tej rewolucji jest likwidacja luki płacowej między kobietami a mężczyznami.

00:00:34: Temat evergreen, ale na pewno w tym kontekście szczególnie wart poruszania.

00:00:41: W naszym studiu doktor Małgorzata Kluska Nowickiewice Kanclerz Uniwersytetu w USB Meritów Poznaniu.

00:00:47: Dzień dobry.

00:00:48: Dzień dobry.

00:00:49: Pani doktor czy pani wie kto zarabia więcej w budownictwie?

00:00:54: kobiety czy mężczyźni?

00:00:56: Ho ho ho, pytanie pewnie na początek musi trochę zaskoczyć.

00:01:00: Do mnie mam, że mężczyźni, ale nie wiem tego.

00:01:03: No i to się pani zdziwi, bo okazuje się, że kobiety średnio zarabiają o ponad tysiąc, pięćset złotych więcej niż mężczyźni.

00:01:11: Podejrzewam, że to są inżynierki, które podnoszą trochę... Ten średnią.

00:01:16: to oczywiście było takie lekkie ukucie odwróconej luce płacowej.

00:01:19: Ona też występuje na przykład w energetyce i w leśnictwie, w takich sektorach myśli specjalistycznych.

00:01:26: Natomiast co do zasady, według najnowszych danych gusu nadal to mężczyźni zarabiają średnio więcej niż kobiety.

00:01:35: Tak jest.

00:01:35: Nie da się ukryć, że tak jest.

00:01:38: Rozmawialiśmy ładnych kilka lat temu.

00:01:40: Wtedy ukuliliśmy taką tezę, że jest nie jeźdza, ale nie beznadzienie.

00:01:43: Od tego czasu ta luka się nieco bardziej zasypała.

00:01:47: Myślę, że stan jest bardzo podobny do naszej rozmowy tak jak myślę już sprzed kilku lat.

00:01:52: Dalej luka płacowa, średnia luka płacowa.

00:01:56: wynosi koło ośmiu procent w Polsce, w porównaniu do Unii Europejskiej, tam jest średnio około dwunastu procent i z jednej strony.

00:02:03: Czyli jest lepiej.

00:02:04: Z jednej strony wydaje się, że jest lepiej.

00:02:06: Wobec Unii.

00:02:06: Tak, wobec Unii jest to na pewno lepiej, natomiast trzeba pamiętać, że luka płacowa, która jest takim podstawowym elementem badania, różnic w płacach między kobietami, a mężczyznami, jest luką nieskorygowaną, nazywa się ją też surową.

00:02:23: To znaczy, że porównuje się jak... procent zarobków mężczyzn średnich stanowiłam płace kobiet.

00:02:28: Natomiast bardzo ważne jest to, żeby lukę umieć skorygować i sam oczywiście na to metody, chociaż jest to zdecydowanie trudniejsze.

00:02:36: No i gdybyśmy przeszli już do skorygowanej luki płacowej, to okazuje się, że nie jest tak różowo, jakby się wydawało.

00:02:42: To nie jest osiem procent i to w zależności od sytuacji, od branży, od tego ile kobiet jest w tej branży, na jakich stanowiskach, bo jest dużo kobiet fajti, ale niekoniecznie one zajmują i wyższe stanowiska, czy najlepiej płatne, no to ta luka może wynosić dwadzieścia parę procent.

00:02:59: My tego nie możemy po prostu wrzucać do jednego worka pod tytułem kobiety, mężczyźni, tylko to wszystko się potem graduje i wtedy wypadamy nadal lepiej.

00:03:09: Czy już gorzej na tę Unię Europejską?

00:03:10: Myślę, że to jest bardzo podobnie.

00:03:12: To w zależności od branży, to te branże oczywiście się charakteryzują pewnymi prawami.

00:03:18: Ta odwrócona luka płacowa też jest bardzo ciekawym zagadnieniem, bo jak weźmiemy sobie branżę nadreprezentowaną przez kobiety, na przykład edukację, to może się faktycznie okazać, że maszyźni tam zarabiają mniej.

00:03:30: Natomiast pamiętajmy, że to jest dalej kategoria zawodów niżej płatnych.

00:03:34: To jest pewnie jeden z głównych zresztą powodów, dla których ta luka płacowa powstała.

00:03:38: mężczyźni, co do zasady są częściej reprezentowanie w tych zawodach wyżej płatnych właśnie, jak i zautomtyzowanych branż IT.

00:03:46: To jest świetny przykład, a niekoniecznie są pielęgniarkami czy na przykład przed szkolankami.

00:03:51: Tak jest.

00:03:51: Report World Economic Forum mówi, że przy obecnym tempie zmian w równywanie luki płacowej może zająć jeszcze sto dwadzieścia trzy lata.

00:04:02: Dokładnie.

00:04:02: Złapałem się za głowy, kto przeczytała.

00:04:04: Tak, i ja sobie zadaję pytanie, i jako ekonomista, i jako kobieta, i jako pracownik, i jako mama w różnych rolach, czy kiedykolwiek, nawet gdyby minęły te hipotetyczne, sto, dwadzieścia lat, czy to jest w ogóle możliwa przez pewne role, które pełnimy, bo choćby przerwy w karierze, które robimy, bo tak nas natura.

00:04:26: stworzyła, że to my kobiety rodzime dzieci opiekujemy się nimi, czy chociażby to nie powoduje, że zawsze jakaś luka będzie istniała między kobietami a mężczyznami, no ale właśnie, czy ona będzie tak drastyczna, czy będzie tak duża.

00:04:41: No i właśnie mają kół zniesieniu tej luki, zmniejszeniu tej luki, służyć nowe przepisy, unijne przepisy, które zaczął obowiązywać w zasadzie od początku nowego roku, czy to jest remedium na ten problem.

00:04:54: Czy Remedium?

00:04:54: to nie wiem, ale uważam, że na pewno jest to sytuacja, która jest konieczna.

00:04:59: Dlatego, że przepisy dzisiaj bazujące chociażby na naszym polskim kodeksie pracy nie dawały pewnych przywilejów pracownikom i to z pewnością mogło sprzyjać temu, że ta luka istniała.

00:05:12: Co się zmieni?

00:05:13: Zmieni się?

00:05:13: przede wszystkim to już weszły te przepisy.

00:05:16: Część tych przepisów już obowiązuje w Polsce, że w ogłoszeniach o pracę musi być podawane widełki wynagrodzeń czy tam poziom wynagrodzenia.

00:05:24: To jest już bardzo ważny czynnik, bo też kobietom się zdarza, że jak już jest wystąpione skąpi pewne zaangażowanie w pozyskanie pracy, w proces rekrutacji, to mówią badania psychologiczne, to nam trudnie jest się wycofać.

00:05:36: jak dochodzimy do momentu, w którym mówiąc kolokwialnie, witamy się z Gąską, ktoś mówi, dobrze to ja ciebie zatrudnię.

00:05:43: I zależy nam, zaczyna nam zależać.

00:05:45: I efekt zaangażowania powoduje, że już tyle poświeciły, tyle zaangażował, że chcą kotyłować.

00:05:51: To jest pierwsza sprawa, druga rzecz, to jest to tworzenie inkluzywnych ofert pracy bez wskazywania, czy szukamy kobietę czy szukamy mężczyzny.

00:06:00: Bardzo ważny czynnik, też mi się wydaje, tak samo zakaz pytania kandydatów o zarobki, bo często to było benchmarkiem.

00:06:07: Aha, zarabiałeś sześć, to damy ci sześć pięćset, tak, a stanowisko może było wartę osiem tysięcy.

00:06:13: No i wreszcie dwa takie czynniki twarcze, czyli udostępnianie pracownikom informacji o zarobkach na porównywalnych stanowskach.

00:06:21: Podkreślam, porównywalnych, a nie zarobkach Jana Kowalskiego.

00:06:25: Tak, o tej chwili

00:06:27: dopiero.

00:06:27: tylko statystyczne.

00:06:28: Oczywiście,

00:06:29: że tak.

00:06:29: I raportowanie luki płacowej, czyli tej mediany.

00:06:33: To jest

00:06:33: chyba największy taki bad powiedziałbym na pracodawców.

00:06:36: Tak,

00:06:36: z pewnością.

00:06:40: I to wchodzi w życie od stycznia, ale jest gradowany.

00:06:43: To znaczy się na razie dotyczy tych większych firm.

00:06:45: Tak, tak, tak.

00:06:46: Właściwie jak pytamy o to, kiedy wchodzą nowe przepisy, to odpowiedź nie jest jednoznaczna, bo tak jak zostało powiedziane, jest to gradowane.

00:06:54: I teraz tak, pracodawcy, którzy zatrudniają między stu a stu czterdziestu dziewięciu pracowników, no to oni będą musieli stosowny raport złożyć, uwaga, siódmego czerwca trzydziestego pierwszego roku, czyli jeszcze daleko, a potem co czy lata, pracodawcy, którzy zatrudniają między stu pięćdziesiąt a dwieście czterdzieści dziewięć pracowników.

00:07:13: To jest siódmy czerwca dwa tysiące dwadzieścia siedem, czyli za dwa lata i też co trzy lata w następnym roku.

00:07:20: Natomiast pracodawcy zatrudniający powyżej dwustu pięćdziesięciu pracowników to to jest siódmy czerwca dwa tysiące dwadzieścia siedem, czyli oni tak naprawdę powinni realnie wprowadzić w dwutysięstym dwudziestym szóstym roku już aktywnie regulacje, żeby mieć co zaraportować.

00:07:35: Oczywiście, że tak.

00:07:36: To raportowanie polega na tym, że wskazuje się, jak wygląda Luka Płacowa u tego danego pracodawcy, czyli jaka jest różnica między zarobkami kobiet, mężczyzn, na porównywalnych stanowiskach.

00:07:46: Tak jest.

00:07:47: Co jeśli pracodawca tego nie zrobi ewentualnie?

00:07:50: To wiadomo, że sobie...

00:07:51: Nie ciekawe.

00:07:52: Wiadomo, że z perspektywy pracownika, no to wiadomo, jest to możliwość dochodzenia na drodze prawnej.

00:07:59: Jeśli się odważy.

00:08:00: Jeżeli się oczywiście odważy.

00:08:03: A jeśli chodzi o te kwestie unijne, no to wiadomo, że są to, że tak powiem, konsekwencje jest pełnienia wywogów

00:08:10: kary finansowe.

00:08:12: To jest sytuacja, kiedy ta luka przekroczy pięć procent, jeżeli nie będzie uzasadniona obiektywnymi kryteriami, czy tu pracodawca nie jest w stanie zamieszać, no bo powiem, na przykład kobieta nie uczestniczyła w takim, w takim, w takim szkoleniu, bo była w tym czasie na urlopie macierzyńskim, nie pracowała przy takim i owakim projekcie, który przyniósł nam taki, taki zysk, a dzięki temu kompetencje wzrosły w zespole i zawsze się obroni.

00:08:32: Jest taka możliwość.

00:08:33: Oczywiście, że tak.

00:08:34: Tym bardziej, że my nie mówimy tylko o twardych danych, tylko mówimy o tej luca skorygowanej, czyli mówimy umiejętności, kompetencje, doświadczenie

00:08:42: i szereg czemników.

00:08:43: Jak to

00:08:43: wymierzyć?

00:08:43: Tak, szereg czemników.

00:08:44: Nie mniej jednak.

00:08:46: Pamiętajmy, że obowiązuje coś takiego, jak dla transparentności wynagrodzeń, kto jest ważny, jako opisy stanowiska pracy.

00:08:52: I te opisy stanowiska pracy, one stanowią pewną bazę do tego, czy punkt odniesienia później przy takich dyskusjach, więc myślę, że pracodawcy będą musieli ostatecznie regulować te kwestie właściwie twardymi dokumentami.

00:09:08: Jak to wygląda w państwa, które się na podobny krok zdecydowały?

00:09:11: No właśnie, to jest też bardzo ciekawe, bo z jednej strony mamy doświadczenia, że faktycznie trochę transparentności to zapewniło, ale lekcji z innych krajów dostarczają ciekawych, cennych wskazówek dotyczących skutków prowadzania podobnych regulacji, tak na przykład doświadczenia z Wielkiej Brytanii i chyba danie, o ile dobrze pamiętam, pokazują, że wzrost równości płac był w większej mierze napędzany poprzez spadek dynamiki wynagrodzeń mężczyzn.

00:09:40: Czyli tak sobie pracodawcy poradzili.

00:09:41: Tak, sobie pracodawcy poradzili.

00:09:42: Nie podnosili

00:09:43: do góry tylko.

00:09:44: Tak, mniejszą dynamiką.

00:09:46: Natomiast no i nie jest to oczywiście stan oczekiwany, nie mniej jednak też należy wzrozumieć pracodawców i to świadczotem jak ta luka była dłuższa.

00:09:58: To jest klasyczny efekt boomerangu, którym też kiedyś rozmawialiśmy.

00:10:01: przepisy, które mają chronić, tak naprawdę udarzają ubuchem tych, których mają chronić.

00:10:06: Tak, oczywiście.

00:10:07: I to jest bardzo smutne, dlatego ja też namawiam, że oprócz przepisów, żebyśmy robili wszystko jako pracodawcy, jako kraj, żeby wspomagać kobiety w zapewnianiu sobie możliwości pracy pomimo pełnionych ról.

00:10:24: Żebyśmy dużo więcej poświęcali zaangażowania w organizację opieki nad dziećmi, które jest niezwykle ważna, bo konsekwencja decyzja luki płacowej dla kobiet niestety są długofalowe i one sięgają dalej niż nasza kariera zawodowa, bo mamy później niższe merytury i stan finansów kobiet jest po prostu gorszy długofalowy.

00:10:42: I do tego jeszcze dodajmy, że ten interes zasypywania luki jest także interesem ogólno-społecznym.

00:10:48: dlatego, że to jest przecież bezpośrednio związane choćby z demografą.

00:10:52: Jeżeli kobieta ma zapewnioną, godną płacę nawet wtedy, kiedy będzie przebywała na urzlopie macierzyńskim, to jest po prostu zwyczajnie bardziej... chętna do tego, żeby posiadać dzieci.

00:11:02: Tak, oczywiście, że tak.

00:11:03: I pamiętajmy o tym, że rodzina jest najważniejsza.

00:11:07: Na ciekawe zakończenie ekonomiczne i rozmowy.

00:11:09: Doktor Małgorzata Kluskenowicka, wicekanclerz Uniwersytet WSB Merito Poznań.

00:11:15: Dziękuję bardzo za wizytę w naszym studiu.

00:11:20: Ten dylemat, który związany jest z rodzicielstwem nie jest możliwy do rozwiązania wyłącznie poprzez przepisy, to są kwestie mentalne, to jest też pewnie instynkt macierzyński, pewnie wielu mężczyzn, którzy chcieli na wyciąć opiekę na lat chore dziecko zostali odsunięci wkąd.

00:11:36: Nie, ja biorę, to ja się zajmę, jasiem, kasią, stasiem, ale nie powinniśmy mimo wszystko zapominać o tym, że godna praca, także ta wykonywana w domu to także jest

00:11:47: praca.

00:11:47: Tak

00:11:47: jest.

00:11:49: Jeśli podobał się Państwu ten odcinek podcastu, zachęcamy do obserwowania naszego kanału, dodania odcinka do swojej listy lub pozostawienia komentarza.

00:11:59: Zapraszamy też do słuchania programów Radio Poznań i na stronę www.radiopoznanefm.